آيين نامه اجرايي قانون بيمه اجباري مسووليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث

(مصوب 28/12/1347)

ماده 1- در قراردادهاي بيمه اي كه دراجراي ماده يك قانون بيمه اجباري مسووليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زمين منعقد مي گردد بايد مسووليت مدني دارنده وسيله نقليه به ترتيب مذكور دراين آيين نامه بيمه شود.

ماده 2- منظور از وسيله نقليه موتوري زميني هرنوع وسيله اي است كه با قدرت موتوري زميني يا ريل حركت نمايد.

ماده 3- منظور از جبران خسارت بدني مذكور در ماده يك قانون تامين و جبران هزينه معالجه صدمات بدني و يا جرح حاصل از حوادث رانندگي و همچنين جبران زيانهاي نقص عضو از كار افتادگي دائم و مطلق يا نسبي , يا فوت ناشي از حوادث مشمول بيمه براي اشخاص ثالث است.

ماده 4- جبران خسارت مالي عبارتست از تامين و جبران زيانهاي مستقيمي كه در اثر حوادث مشمول بيمه به اموال و اشياء تحت مالكيت يا تصرف قانوني اشخاص ثالث وارد مي شود.

ماده 5- موسسات بيمه داخلي كه به عمليات بيمه اجباري مسووليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني مي پردازند , بايد از وزارت اقتصاد پروانه اشتغال به عمليات بيمه موضوع اين آيين نامه را كه با رعايت مندرجات ماده يك قانون در مورد احراز صلاحيت صادر خواهد شد دريافت دارند و ملزم به رعايت موارد زير خواهند بود.

1. براساس ماده 38 قانون تاسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري مصوب 30/3/1350 صدور پروانه اشتغال به عمليات بيمه اي به عهده بيمه مركزي ايران گذاشته شده است.

الف - بيست و پنج درصد از كليه عمليات بيمه موضوع قانون بيمه اجباي شخص ثالث (به استثناي بيمه هاي اتكايي دريافتي ) را در مقابل دريافت پنج درصد كارمزد بصورت اتكايي اجباري به شركت سهامي بيمه ايران واگذار نمايند.

ب – ترازنامه جداگانه اي براي اين رشته بيمه طبق نمونه اي كه شركت سهامي بيمه ايران تهيه و در اختيار آنها قرار خواهد داد تنظيم نمايند و اندوخته هايي به شرح زير نگهداري كنند.

1- اندوخته حق بيمه به ميزان 40 درصد حق بيمه هرسال .

2- اندوخته خسارت معوقه به ميزان حداكثر خسارت هاي اعلام شده و تصفيه نشده تا پايان اسفند ماه هرسال .

تبصره - موسسات بيمه مجاز به انجام بيمه اجباري مسووليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زمين مي توانند حداكثر هفت و نيم درصد حق بيمه هاي وصولي خود از اين رشته را به عنوان كارمزد پرداخت كنند.

ماده 6- درصورت تصادف وسايل نقليه موتوري زميني اشخاص مذكور در بندهاي الف و ب و ج ماده 2 قانون بيمه اجباري نسبت به بيمه گر طرف مقابل شخص ثالث محسوب مي شوند.

1. به موجب مصوبه مورخ 16/11/1350 هيات وزيران به شرح متن اصلاح شده است.

راننده اي كه حادثه منحصرا در نتيجه تقصير او ايجاد شده است ثالث تلقي نمي گردد ولي درصورت تصادف دو يا چند وسيله نقليه رانندگان آنها در برابر يكديگر ثالث تلقي مي گردند و خسارت وارد به آنها با توجه به درجه مسووليت و تقصيري كه مرتكب شده اند احتساب مي شود.

ماده 7- جبران خسارتهاي بدني يا مالي كه در اثر محمولات وسايل نقليه به اشخاص ثالث وارد شود طبق اين آيين نامه بر عهده بيمه گر خواهد بود . لكن در هرحال خسارتهاي ناشي از عمليات حين بارگيري و باراندازي و خسارتهايي كه به خود محمولات وسايل نقليه وارد شود از تعهدات بيمه گر خارج است.

ماده 8- درصورتي كه راننده وسيله نقليه مورد بيمه هنگام وقوع حادثه فاقد گواهينامه رانندگي باشد يا گواهي رانندگي او باطل شده يا مطابق مقررات راهنمايي و رانندگي متناسب با نوع وسيله نقليه نباشد و موجب خسارت اشخاص ثالث گردد بيمه گر حق دارد پس از پرداخت خسارت وارد به اشخاص ثالث به مسوول حادثه مراجعه و خسارتهاي پرداخت شده را مسترد دارد.

ماده 9- هر نوع خدعه و تباني اشخاص ثالث يا ارائه مدارك مجعول كه موثر در موضوع باشد درصورت اثبات موجب محروميت از دريافت خسارت مي گردد.

ماده 10- حداقل مبلغ بيمه براي جبران خسارت هاي بدني هر نفر در هر حادثه 80,000,000 ريال و در مورد خسارت هاي مالي در هر حادثه 2,000,000 ريال است. تعهد شركت هاي بيمه در مورد تعداد زيان ديدگان خارج از وسيله نقليه بيمه شده نامحدود و در مورد سرنشينان آن محدود به ظرفيت مجاز وسيله نقليه خواهد بود.

ماده 11- تعرفه حق بيمه وسايل نقليه موتوري زميني به شرح زير است :

1 و 2. اين ماده براساس مصوبه مورخ11/6/1377 هيات وزيران به شرح متن اصلاح و تنظيم شده است.

تعرفه شماره ((1)) مربوط به اتومبيلهاي سواري شخصي

اين تعرفه شامل اتومبيلهايي است كه مورد استفاده آنها فقط سواري شخصي است. حق بيمه اين وسايل بر حسب قدرت موتور و طبق جدول زير محاسبه مي شود:

حق بيمه سالانه	قدرت موتور برحسب SAE
73500 ريال	تا 34 اسب
91700 ريال	از 34 اسب تا 50 اسب
113100 ريال	از 50 اسب تا 70 اسب
128700 ريال	از 70 اسب تا 100 اسب
139800 ريال	از 100 اسب به بالا

تعرفه شماره ((2)) اتومبيلهاي سواري كرايه و تاكسي

حق بيمه اين قبيل وسايل نقليه طبق تعرفه شماره يك مربوط به اتومبيلهاي سواري شخصي با توجه به قدرت موتور محاسبه مي گردد و در مورد اتومبيلهاي سواري كرايه 30 درصد و در مورد تاكسي 20 درصد اضافه نرخ دريافت خواهد شد.

تعرفه شماره ((3)) انواع اتوكار – استيشن و اتوبوس

اين تعرفه شامل وسايل نقليه اي است كه ظرفيت مسافرگيري آنها بيش از پنج نفر بوده و براي حمل و نقل عمومي مسافر بكار مي رود.

حق بيمه سالانه	مشخصات خودرو
390000 ريال	استيشن مسافري تا 9 نفر ( مسافر و راننده )
543400 ريال	ميني بوس تا 21 نفر
860000 ريال	اتوبوس تا 32 نفر
1065400 ريال	اتوبوس تا 40 نفر
1305200 ريال	اتوبوس از 41 نفر به بالا

تبصره – به وسايل نقليه موضوع اين تعرفه درصورتيكه جهت حمل و نقل كاركنان و كارگران بيمه گذار بكار رود 40 درصد و درصورتي كه براي حمل و نقل محصلين و دانشجويان اختصاص داده شده باشد 20 درصد و چنانچه فقط در داخل شهرها رفت و آمد نمايند ( وسايل نقليه عمومي شهري )15 درصد در حق بيمه سالانه تخفيف داده خواهد شد.

تعرفه شماره ((4)) انواع وسايل نقليه باركش سه يا 4 چرخ و يا بيشتر

حق بيمه سالانه وسايل نقليه موتوري كه براي حمل بار بكار مي رود برحسب ظرفيت بارگيري مجاز به شرح زير است:

حق بيمه سالانه	ظرفيت بارگيري
141100 ريال	تا يك تن
200200 ريال	از يك تن تا سه تن
269100 ريال	از سه تن تا پنج تن
317900 ريال	از پنج تن تا ده تن
390700 ريال	از ده تن تا بيست تن
442000 ريال	از بيست تن به بالا

درصورتي كه وسايل نقليه باربري براي حمل مواد سريع الاشتعال و منفجره و آتش زا بكار رود ,50 درصد اضافه نرخ و چنانچه براي حمل مواد سوختني مايع و گازي شكل استعمال گردد 25 درصد اضافه نرخ درياف مي شود.

تعرفه شماره ((5)) انواع موتور سيكلت و دوچرخه و سه چرخه موتوري

حق بيمه سالانه انواع موتور سيكلت و دوچرخه موتوري به شرح زير است :

حق بيمه سالانه	مشخصات خودرو
19500 ريال	موتور گازي
27300 ريال	موتور دنده اي حداكثر 2 سيلندر
32500 ريال	موتور دنده اي حداكثر 3 سيلندر به بالا
37700 ريال	موتور دنده اي داراي 3 چرخ يا سايدكار

تعرفه شماره ((6)) آمبولانس , اتومبيلهاي مخصوص حمل خون و سايل راديولوژي و اتومبيلهاي آتش نشاني و اتومبيلهاي ويژه حمل زباله و خيابان پاك كنها

حق بيمه اين قبيل وسايل با توجه به نوع و ظرفيت آنها به ميزان 50 درصد حق بيمه اتوموبيل هاي مشابه در تعرفه مربوط مي باشد.

تعرفه شماره ((7)) انواع وسايل نقليه كشاورزي و راهسازي و ساختماني

تعرفه حق بيمه اين قبيل وسايل با توجه به قدرت وظرفيت آنها معادل 50 درصد حق بيمه اتوموبيل هاي مشابه در تعرفه مربوط مي باشد.

تبصره 1- درصورت اتصال يدك به وسايل نقليه موتوري زميني 15 درصد اضافه نرخ بابت اتصال هر يدك دريافت مي شود.

تبصره 2- درصورتي كه وسايل نقليه مشمول بيمه براي تعليمات رانندگي بكار رود 15 درصد اضافه نرخ منظور خواهد شد.

تبصره 3- درمورد اتومبيلهايي كه براي مسابقات رانندگي و تندروي و شرط بندي بكار رود 50 درصد اضافه نرخ و در مورد موتور سيكلت و دوچرخه هاي موتوري كه در مسابقات بكار مي رود 30 درصد اضافه نرخ مطالبه خواهد شد.

تبصره 4- كليه نرخهاي اين ماده براي مدت يك سال حساب شده است و جنبه آزمايشي خواهد داشت . پس از خاتمه يك سال از اجراي قانون در نرخها به ترتيب مذكور در ماده (6) قانون بيمه اجباري مسووليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل اشخاص ثالث تجديد نظر به عمل خواهد آمد .

ماده 12- درصورتي كه درمدت اعتبار بيمه نامه خسارتي اعلام نشود و موجب پرداخت خسارتي از طرف بيمه گر نگردد هنگام تجديد بيمه نامه به بيمه گذاران به شرح زير تخفيف داده مي شود:

5% حق بيمه سالانه	براي يك سال
10 % حق بيمه سالانه	براي دو سال
15% حق بيمه سالانه	براي سه سال

ماده 13- حق بيمه آن دسته از بيمه گذاران شخص ثالث كه در مدت اعتبار بيمه نامه يكسال بيش از يك بار موجب خسارت شوند , هنگام تجديد بيمه نامه با توجه به تعرفه مورد عمل به شرح زير افزايش مي يابد.

افزايش حق بيمه سالانه	تعداد خسارت
20%	دوبار خسارت
40%	سه بار خسارت
60%	چهار بار خسارت
100%	بيش از چهار بار خسارت

1. اين ماده براساس مصوبه مورخ 11/6/1377 هيات وزيران به شرح متن اصلاح و تنظيم شده است.

ماده 14- درصورتي كه قراردادهاي بيمه مربوط به قانون بيمه اجباري براي مدتهاي كمتر از يك سال منعقد شود ( بيمه كوتاه مدت ) نرخ حق بيمه به شرح زير خواهد بود:

5% حق بيمه سالانه	تا پنج روز
10% حق بيمه سالانه	از شش روز تا 15 روز
20% حق بيمه سالانه	از 16 روز تا 30 روز
30% حق بيمه سالانه	از يك ماه تا دو ماه
40% حق بيمه سالانه	از دو ماه تا سه ماه
50% حق بيمه سالانه	از سه ماه تا چهار ماه
60% حق بيمه سالانه	از چهار ماه تا پنج ماه
70% حق بيمه سالانه	از پنج ماه تا شش ماه
85% حق بيمه سالانه	از شش ماه نه ماه
100% حق بيمه سالانه	از نه ماه به بالا

ماده 15- كساني كه در اثر حوادث وسايل نقليه موتوري به ديگران زيان بدني وارد آورند موظفند كمك هاي اوليه لازم را براي نجات مصدومين به عمل آورند و هزينه هايي كه از اين بابت متحمل مي شوند تا ميزان 20 درصد كل خسارت از طرف بيمه گران جبران خواهد شد.

ماده 16- سند حاكي از انعقاد قرارداد بيمه هنگام رانندگي بايد همراه راننده باشد و درصورت تقاضاي مامورين راهنمايي و رانندگي و پليس راه ارائه گردد در غير اينصورت از حركت وسيله نقليه جلوگيري خواهد شد.

ماده 17- مامورين و كارشناسان فني ادارات راهنمايي و رانندگي و همچنين پليس راه موظف به تهيه صورت مجلس و گزارش فني در مورد حوادث نقليه مي باشند و مكلفند كه گزارش هاي خود را در نسخه هاي كافي تنظيم و يك نسخه از آن را به تقاضاي ذينفع يا بيمه گر يا به متقاضي تسليم نمايند.

ماده 18- شركت سهامي بيمه ايران موظف است از طريق الحاق به قراردادهاي بين المللي يا از طريق انعقاد قراردادهاي لازم با شركت هاي بيمه خارجي و اعطاء نمايندگي ترتيب لازم براي بيمه اتومبيل هايي كه از خارج وارد ايران مي شوند بدهد. شركت سهامي بيمه ايران اسامي شركتها و موسسات بيمه مورد قبول خود را در هر كشور تهيه و اعلام خواهد داشت.

ماده 19- بيمه نامه مربوط به بيمه اجباري شخص ثالث براساس قانون بيمه اجباري مسووليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث مصوب 29 دي ماه 1347 و قانون بيمه مصوب ارديبهشت 1316 و مقررات اين آيين نامه از طرف شركت سهامي بيمه ايران تنظيم مي شود و كليه شركتهاي بيمه مكلفند منحصرا طبق نمونه تنظيم شده از طرف شركت سهامي بيمه ايران قراردادهاي بيمه شخص ثالث را صادر نمايند.

1. براساس قانون تاسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري مصوب 30/3/1350 اين اختيار به شوراي عالي بيمه محول شده است.